Kenniscentrum

De belangrijkste regels uit de Arbeidstijdenwet

Ken jij als planner de belangrijkste regels uit de Arbeidstijdenwet? Je bent verantwoordelijk voor het naleven van deze regels, aangezien het gaat over werktijden, rusttijden, pauzes en nachtdiensten. Deze wet geldt voor alle werknemers van 18 jaar en ouder. Dus ook voor stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden. De Arbeidstijdenwet is enorm uitgebreid. Daarom hebben we de belangrijkste regels voor je op een rijtje gezet.

1. Maximum werktijden

Per dienst, per week en per maand gelden er regels betreft de maximum werktijden, namelijk:

  • Een dienst mag niet bestaan uit meer dan 12 werkende uren (exclusief pauzes)
  • Per week is de maximale werktijd 60 uur, al mag dat niet elke week
  • In 4 weken mag je niet meer dan gemiddeld 55 uur per week werken

2. Minimale rusttijden

De arbeidstijdenwet schrijft voor dat voor iedere periode van 24 uur een dagelijkse minimale rusttijd vereist is van 11 aangesloten uren. Echter is het toegestaan om, in tijden van nood, deze rustperiode eens per periode van 7 x 24 uur in te korten tot minimaal 8 uur.

3. Pauzes

Volgens de ATW moet een pauze minimaal 15 minuten duren. Daarnaast moet de pauze de dienst onderbreken. Een ‘pauze’ geldt dus niet als pauze als de werknemer de dienst hiermee start of eindigt. Het valt dan onder gewone arbeidstijd.

De regels voor de pauzes zijn als volgt:

  • Bij een dienst met meer dan 5,5 uur arbeidstijd is een pauze van minimaal 30 minuten vereist. Deze pauze mag worden gesplitst in 2 x 15 minuten
  • Bij een dienst met meer dan 10 uur arbeidstijd is een pauze van minimaal 45 minuten vereist. Eventueel op te splitsen in 3 x 15 minuten

4. Nachtdiensten

Een nachtdienst wordt in de Arbeidstijdenwet omschreven als ‘een dienst waarin meer dan 1 uur wordt gewerkt tussen 00:00 en 06:00 uur.’ Ook voor nachtdiensten gelden maximale arbeidstijden:

  • Een nachtdienst mag uit maximaal 10 uur arbeid bestaan. Onder bijzondere voorwaarden mag deze worden verlengd tot 12 uur arbeid per nachtdienst
  • Er mogen niet meer dan 5 achtereenvolgende nachtdiensten worden gedraaid

5. De zondag

In eerste instantie stelt de Arbeidstijdenwet dat er niet op zondag gewerkt mag worden. Maar dit is in de zorg natuurlijk onmogelijk. In geval van arbeid op zondag moet er sprake zijn van tenminste 13 vrije zondagen per jaar. Bij een collectieve regeling kan hiervan worden afgeweken en op die manier is het mogelijk om 40 zondagen of meer per jaar te werken. In dat specifieke geval heeft de medewerker een individueel instemmingsrecht.

Wanneer geldt de Arbeidstijdenwet?

In principe geldt de ATW zodra je voor een werkgever werkt. Dus ook als je stagiair, uitzendkracht of gedetacheerd bent. Hier zijn wel een aantal uitzonderingen op. Verdien je bijvoorbeeld drie keer het minimumloon of meer? Dan geldt de wet niet. Behalve als je nachtdiensten draait of risicovol werk verricht.

Als zelfstandige geldt de ATW in beginsel niet. Maar ook hier geldt de uitzondering voor zelfstandigen die risicovol werk uitvoeren.

Voor vrijwilligers vanaf 18 jaar of ouder geldt de ATW ook niet. Vrijwilligers van 16 of 17 jaar mogen geen arbeid verrichten tussen 23.00 uur en 06.00 uur. Voor de jongste vrijwilligers, van 15 jaar en jonger, gelden dezelfde regels als voor betaalde arbeid.

Meer over regels en wetgeving

De Arbeidstijdenwet is een heel belangrijk onderdeel van de wetgeving in de zorg. Echter zijn er nog veel meer verschillende regels waar rekening mee dient gehouden te worden. Weten waar je als planner voor moeten waken? Lees hier verder.

Artikel geschreven door
Gerelateerd
Kenniscentrum